201-р сар2018

Даваа, 16 12-р сар 2013 10:18

Хаант Оросын тагнуул И. Я. Коростовецийн хөшөөг улсын мөнгөөр барина гэдэг эмгэнэл

Written by  Зохицуулагч
Rate this item
(2 votes)

                                      

 Архивын ерөнхий газрын дэд дарга, түүхийн ухааны доктор Д.Өлзийбаатартай уулзаж ярилцлаа.

-Нийслэлийн ИТХ- ын Тэргүүлэгчдийн тогтоолоор Нийслэл хүрээн дэх Оросын бүрэн эрх барих сайд асан Иван Яковлевич Коростовецид зориулж 84 сая төгрөгөөр хөшөө барих болсон байна. Энэ хүн Монголын түүхэнд ямар үүрэг гүйцэтгэсэн юм бол?

-Би тийм сураг сонссон. Хөшөө дурсгал босгоход олон нийтийн санал бодлыг авах ёстой. Коростовец гэдэг хүнийх нь хувьд аваад үзвэл хөшөө босгох хэмжээний гавьяатан биш. Энэ хүний оролцоотойгоор Монгол Улс Манжийн дарлалаас чөлөөлөгдсөн гэж ярих хүн байдаг. Түүхэн том дэвсгэр дээр аваад үзвэл өөр дүр зураг харагддаг. Оросын Гадаад явдлын яамны сайд Сазанов Богд хаант Монгол Улсын Засгийн газартай хэлэлцээ хийх Хаант Оросын бүрэн эрхт төлөөлөгч Коростовецид 1912 оны наймдугаар сарын 23-нд илгээсэн заавартаа Хаант Оросоос Монголд явуулах бодлогыг “Манай хязгаартай хил дэрлэх энэ мужид цэргийн хүчтэй улс байгуулахгүй байхыг эрмэлзэх явдал” хэмээн тодорхойлсон байдаг. 1905,1907 онд Японд алдсан эрх чөлөөгөө Орос улс эргүүлж авахын тулд улс төрийн эрх чөлөөгөө дөнгөж олоод байсан Монгол Улсыг өөрийн эдийн засаг, худалдаа, геополитикийг хамгаалсан ашиг сонирхлын бүс, түшиц газар болгохыг эрмэлзсэн.

-Монгол Улс, Өвөр Монгол ахан дүүстэйгээ нэгдэх замд энэ хүн л хөндөлссөн гэдэг байх аа?

-Орос-Монголын Найрамдлын гэрээ гэгч байгуулагдсаны дараахан Нийслэл хүрээн дэх Оросын бүрэн эрх барих сайд Иван Яковлевич Коростовец өөрийн Гадаад яаманд бичсэн цахилгаан утсандаа “Халхчууд ба ер нь Гадаад Монгол тусгаарлаж байгаа хэрэг явдалтай Хятадын Засгийн газар эвлэрэхээс өөр аргагүй бөгөөд харин ард иргэд нь нууцаар халх руу тэмүүлж Их Хүрээний анхны дохиогоор Хятадаас салж одоход бэлэн байгаа Өвөр Монголыг гартаа барьж байх явдалд л хятад хүчээ тавьж байвал болох юм. Монгол нь зөвхөн үндэсний аж байдал, ёс заншил, соёлын талаар нэгдэх боломжгүй болохыг нэг бус удаа сануулж, улс төрийн талаар нэгдэхэд сэтгэл ханах хэрэгтэй гэж би монголчуудад зөвлөсөн” хэмээжээ. И.Я.Коростовец бол Оросын Цагаан хааны бодлогыг хэрэгжүүлэгч, томоохон тагнуул байснаас Монгол Улсын эрх ашгийг өчүүхэн төдий ч бодож байсан хүн биш.

Монголын ашигт малтмалыг нээн ашиглах, хилээр гаалийн татваргүй нэвтрэх гээд Оросын худалдааны эрх ашгийг л хамгаалсан гэрээг манайд тулгасан хүн шүү дээ.

-Та Коростовецийг Хаант Оросын тагнуул байсан хүн гэлээ. Энэ талаар ямар баримт байдаг юм бол?

’Бидний хамгийн гол, хамгийн ухаалаг, хэрсүү өрсөлдөгч болох Да лам бол хээл хахуульд үл автах, шулуун шударга, хартай хашир хүн. Сайн ноён хан Намнансүрэн ухаалаг боловч хашир болгоомжтой, эрс шийдэмгий бус зан чанартай. Түшээт хан богино бодолтой. Намсрай хуучныг баримтлагч, бөөрөнхий үзэлтэн, Хутагтын дотнын анд Далай ван өөдгүй новш мөн боловч бидний талыг илэрхий баримтлагч. Бинт ван, Шанзав ламтан, Тогтох нар нэлээд нэр нөлөөтэй” гэх мэтээр Коростовец Монголын ихэс дээдсийг дүгнэн цаашаа мэдээлж байсан байдаг.

1912 оны Орос-Монголын гэрээ байгуулагдсанаар хэдийгээр манай улсад түүхэн ач холбогдолтой гэж ойлгогдож болох ч нийт монгол үндэстний язгуур эрх ашигт хор нөлөө үзүүлсэн. Өвөр Монгол, Монгол Улс, Урианхайн хязгаарыг нэгдэхийг Коростовец хэзээ ч хүлээн зөвшөөрч байгаагүй. Да лам Цэрэнчимэд ясны эх оронч хүн байсан болохоор Монгол үндэстнээ нэгэн туурга дээвэр доор байлгах талаар энэ орос ноёнтой олонтаа тулж, хэрэлдэж хэлцсэн байдаг.

-Да лам Цэрэнчимэд, Бинт ван Гончигсүрэн зэрэг Монголын алтан ургийн ноёдын эмгэнэлт үхэлтэй энэ хүний нэр холбогддог гэл үү?

-Да ламын авчирч өргөн барьсан монголчуудын язгуур эрх ашгийг дээдэлсэн саналыг шалан дээр шидэж, дэвсэлж байсан хүн шүү дээ. Сайн ноён хан Т.Намнансүрэн “Да лам Цэрэнчимэд бол таны бодож байгаа шиг муу хүн биш ээ. Энэ хүн бол ганцхан дутагдалтай. Тэр нь Монгол Улсаа л тусгаар оршихын төлөө л санаа бодолтой хүн” гэж Коростовецид хэлсэн байдаг.

Монголын Засгийн газрын Дотоод яамны сайд Да лам Цэрэнчимэд “Блюнчлигийн олон улсын эрх зүйн онолыг баримтлан энэ хэлэлцээрийн үр дүнд Монгол Улс эзэн хаан, нутаг орон, хүн ардтайгаа үлдэнэ” хэмээн И.Я.Коростовецаас шаардсан байдаг. Да лам Цэрэнчимэд баруун хязгаарт явж байгаад учир битүүлгээр нас барсан, Чин ван Ханддорж, Бинт ван Гончигсүрэн нарыг Японтой холбоо тогтоох гээд явахад Хайлаараас буцаан авчирч амь нас нь эрсдэлд ороход Коростовецийн нөлөө орсон байх магадлалтай гэж үздэг.

Монгол Улсын Ерөнхий сайдын орлогч, нийт Өвөр Монголчуудын төлөөллийн тэргүүн эгнээнд байсан Бинт Чин ван Гончигсүрэнг гадуурхан “миний хамгийн том дайсан”, “да ламын холбоотон” “өөдгүй муу амьтан” хэмээн нүд үзүүрлэж байсан төдийгүй улмаар түүнийг үдэж өгөх цайллагад тэрээр хор ууж үхсэн нь,нэн сэжигтэй. Монголын тусгаар тогтнолын төлөө санаа, зориг шулуудан Нийслэл хүрээнд ирээд байсан ах дүү Өвөр Монголын ноёд, халхын ноёдын хооронд яс хаяж тэднийг “Бээжингийн тагнуул” хэмээн цуу тарааж маш эвтэй байсан Засгийн газрын сайд ноёдыг хооронд нь эвдрэлцүүлж эхэлсэн явдал И.Я.Коростовецтой холбоотой.

-Монголчуудын тусгаар тогтнолыг нэг ёсондоо “булшилсан” Хиагтын гурван улсын гэрээ ч түүний анх тулган хүлээлгэсэн гэрээ гэгчийн үргэлжлэл байсан гэдэг бил үү?

-Түүнийг анх ирэхэд Монголын Засгийн газар ихээхэн итгэл найдвар тавьж байсан ч хэлэлцээрийн явцад хүчээр тулгасан гэрээ нь Монголчуудын хувьд ямар ч ашиггүй, зөвхөн Оросуудын эрх ашигт л нийцсэн гэрээ болсон юм. Уг гэрээгээр Монголчууд хэрчигдэн хуваагдах үүд нээгдэж, ах дүү Барга, Өвөр Монгол, Тагна Урианхай хилийн гадна үлдэж, эв нэгдэлтэй байсан Монголын Засгийн газрынхан өөр хоорондоо үл итгэлцэж, тусгаар тогтнолын хэрэгт зүтгэснээрээ “хятадын тагнуул”, “өөдгүй новш”, “увайгүй амьтан” хэмээх нэр хочийг зүүх болсон.

Түүгээр зогсохгүй энэ гэрээгээр 1913 онд Бээжинд Орос, Дундад иргэн улс Монголын асуудлаар гэрээ байгуулан Монголын улс төрийн эрхийг Хятадад худалдаж, түүнийг Монголчууд эсэргүүцсэн тул 1915 оны Хиагтын буюу гурван улсын гэрээгээр Монголыг оролцуулан “Автономит Монгол” хэмээх улсын статусыг хүчээр тулган хүлээлгэсэн. Богд хаан Хиагтын гэрээг “Шүлстэй нулимуур” гэж нэрлэсэн байдаг.

-Хаан ч бай, харц ч бай улс орных нь тусгаар тогтнол хутганы ирэн дээр дэнжигнэхээр бухимдсандаа тэгҗ хэлэхээс ч аргагүй байсан болов уу?

-Гурван улсын гэрээ байгуулахаар явлаа гэсэн хүнд Богд хаан “Шүлстэй нулимуур аваад ирүүзэй” гэж захисан хэрэг шүү дээ. Социализмын үед үүнийг нь “Улс орны тусгаар тогтнол яригдаж байхад шүлсний нулимуур захьж байдаг дүүрчихсэн түвд ээ” гэсэн үзэл суртлын явуулга хүртэл явуулж байсан. Яг үнэнийг хэлэхэд Хиагтын гэрээ бол улс орноо бодсон ямар ч монгол хүнд шүлсний нулимуур байлаа. Хиагтын гэрээгээр 1911 оны тусгаар тогтнолын үйл хэрэг мөхөж, өвөр монголчуудыг чөлөөлөх дайн амжилттай явагдаж байсан ч гэнэт Монголын цэрэг татагдах болсон, Монголд сууж байсан Өвөр Монгол¬чуудыг хөөн гаргаж, олон Монголыг хэрчин хувааж, газар нутгийн хувьд үүрд хагацуулсан зэрэг гашуун үнэний эх суурь 1912 оны гэрээнээс хамааралтай.

Коростовец Монголын түүхэнд ийм л мөр үлдээсэн хүн. Монгол Улсын 1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний удирдагч Богд хаандаа хөшөө босгоогүй байж, Монгол үндэстэн угсаатныг Орос- Хятад хоёр их гүрэнд хуваан зууш болгосон хүнд, татвар төлөгчдийн өчнөөн олон сая төгрөгөөр хөшөөг нь босгоно гэдэг байж боломгүй үзэгдэл. Тэрний оронд Богд хаант Монгол Улсын анхны таван сайдын хөшөөг босгосон дээр биз дээ.

Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1235211http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1235211

Read 6075 times Last modified on Даваа, 16 12-р сар 2013 10:38

127 comments

  • Comment Link Лхагва, 17 1-р сар 2018 19:46 posted by canadian pharmacy

    See you tonight. healthcare for
    prescription pharmacy online
    http://canadianpharmacanada.com/ online pharmacies no prescription
    affordable health care act

  • Comment Link Лхагва, 17 1-р сар 2018 19:38 posted by canadian online pharmacy

    Note you then. can heat stroke cause seizures
    pharmacie drugstore
    http://www.canadianpharmacanada.com/ canadian pharmacy
    is venereal disease curable

  • Comment Link Лхагва, 10 1-р сар 2018 23:10 posted by Micah

    loans no credit check
    payday loans no credit check
    payday loans no credit
    loans for bad credit
    loans no credit check

  • Comment Link Ням, 07 1-р сар 2018 07:17 posted by Jarrod

    casino slots
    free slots games
    free slots no download
    casino slots free
    free casino games slots

  • Comment Link Мягмар, 26 12-р сар 2017 12:44 posted by Landon

    order viagra canada online
    generic viagra online pharmacy
    viagra for sale in the uk

  • Comment Link Мягмар, 19 12-р сар 2017 02:57 posted by Candelaria

    online casino real money
    casino online
    online casino real money
    casino online usa
    online casino real money

  • Comment Link Баасан, 15 12-р сар 2017 17:51 posted by approved canadian pharmacies online

    http://canadianonlinepharmacytoday.com/

  • Comment Link Мягмар, 12 12-р сар 2017 06:52 posted by Lawerence

    loans for bad credit
    payday loans no credit check
    online payday loans no credit check
    payday loans no credit
    payday loans no credit

  • Comment Link Баасан, 08 12-р сар 2017 12:53 posted by Adriene

    real money casino online usa
    casino online
    casino games
    slot machines
    real money casino

  • Comment Link Пүрэв, 30 11-р сар 2017 06:34 posted by pharmacy online

    Hows it going? aids for stroke victims
    best online prescription drugstore
    http://canadianfarmacy.org/ canadian pharmacy online
    low cost health insurance quotes

Leave a comment

Цахим Өртөө Сүлжээнд элсэх

  • Өртөөний сүлжээнд элсэх

tsahim_urtuuХэрэв та Монгол Туургатны Цахим Өртөө Сүлжээнд элсэхийг хүсвэл: http://groups.google.com/group/tsahim-urtuu-suljee хаягаар зочилж маш хялбархан бүртгүүлж болно. Та Гүүгл суурьт энэхүү сүлжээнд имэйлээ бүртгүүлснээр манай сүлжээний гишүүн болно.

 

Image Temp

Энэ хуудас нь Цахим Өртөө сүлжээний нийт гишүүдийн хамтын бүтээл байх бөгөөд ажил хэргийн санал болгоныг вэбийн хамтлаг тухай бүр нь тусган энэ хуудсанд оруулж байх болно. Хамтран ажиллаж буй, ажиллахаар зэхэж буй таньд баярлалаа.

Newsletter